Damacana ve sebil hijyeni — Temiz su kirli bir sebilden içilmez

Arıtma cihazı kullanmayan milyonlarca hane ve iş yeri suyunu damacanadan içiyor. Bu tamamen makul bir tercih. Ama tartışmalar genellikle suyun kendisi üzerinde döner; oysa evde ve iş yerinde en sık sorun, suyun dolum tesisinden çıktıktan sonraki yolculuğunda ortaya çıkar.

Damacananın saklanması

Güneşten uzak tutun. PET şişelerle yapılan laboratuvar çalışmaları, yüksek sıcaklıkta uzun süre bekletmenin plastikten suya bazı maddelerin geçişini artırabildiğini gösteriyor. Water Research dergisinde 2008'de yayımlanan bir çalışmada, antimon geçişinin sıcaklıkla belirgin şekilde arttığı bildirildi. İskenderun'un yaz sıcağında balkonda, marketin önünde ya da araç bagajında bekleyen damacana bu açıdan en riskli senaryodur.

Kokulu maddelerden uzak tutun. Plastik, çevresindeki kokuları zamanla alabilir. Damacanaları deterjan, boya, yakıt ve kimyasalların yanında saklamayın.

Zemine doğrudan koymayın. Toz ve nemden korumak için bir palet ya da raf üzerinde tutun.

Teslim alırken bakın. Kapak mührü sağlam mı, damacanada çatlak, çizik ya da kir var mı, etiketinde üretim bilgileri okunuyor mu?

Açılmış damacana

Açılan bir damacananın içine sebil takılırken hava ve dolayısıyla ortamdaki mikroorganizmalar girer. Bu yüzden açılmış damacananın uzun süre bekletilmemesi önerilir. Tüketimi az olan evlerde küçük hacimli ambalajlar daha hijyenik bir seçenek olabilir.

Sebil: gözden kaçan asıl nokta

Sebilin içinde su haznesi, borular ve musluklar vardır. Her damacana değişiminde bu hazne yeni suyla dolar ama eski su tam boşalmaz; zamanla hazne yüzeyinde biyofilm denen ince bir tabaka oluşabilir. Sıcak ve soğuk su hazneli sebillerde soğuk kısım bu açıdan daha dikkat ister.

Sebil üreticileri, cihazın düzenli olarak temizlenmesini ve dezenfekte edilmesini önerir. Genel pratik şudur:

• Damacana her değiştirildiğinde sebilin damacana oturma yuvası ve iğne kısmı temiz bir bezle silinmeli.
• Muslukların ağız kısmı düzenli olarak temizlenmeli; buralar ellerle en çok temas eden noktalardır.
• Su haznesi, üreticinin kılavuzunda belirtilen aralıklarla, belirtilen yöntemle dezenfekte edilmeli.
• Damlama kabı sık sık boşaltılıp yıkanmalı.

Damacana kokusu ve tadı değiştiyse

• Suyu içmeyin.
• Damacanayı güneş görüp görmediğini, nerede beklediğini düşünün.
• Aynı partiden başka bir damacanada da aynı sorun varsa tedarikçinizi bilgilendirin.
• Sorun her damacanada tekrar ediyorsa sebilin kendisini kontrol edin.

İş yerlerinde

Ofis, kuaför, klinik ve kafelerde sebil çok sayıda kişi tarafından kullanılır. Bu yerlerde:

• Sebil temizliği için bir sorumlu ve bir takvim belirleyin.
• Damacana stoku güneş almayan, serin bir odada tutulsun.
• Kullanılmış damacanalar dolu olanlarla aynı yerde bekletilmesin.

Günlük tüketimi yüksek işletmelerde arıtma sistemine geçmek taşıma, depolama ve sebil temizliği işlerini azaltır. Karşılaştırma için iş yeri arıtma sayfasına ve maliyet hesaplayıcıya bakabilirsiniz.

Arıtma cihazı kullananlar için de geçerli

Arıtılmış suyu sürahide ya da plastik şişede uzun süre bekletmek, ters ozmozun sağladığı kazancın bir kısmını geri alır. Cam ya da paslanmaz çelik şişe tercih edin ve şişeleri düzenli yıkayın. Şişe sular ve mikroplastik konusundaki araştırmaları bu yazıda anlattık.