Yazlık ya da uzun süre kapalı kalan evde arıtma cihazı — Kapatırken ve açarken

Hatay'da ve Mersin'de birçok ailenin ikinci bir evi var: Arsuz ve Samandağ kıyısında bir yazlık, Belen'in Güzelyayla'sında bir yayla evi, Erdemli ve Silifke sahilinde bir sayfiye. Bu evler aylarca kapalı kalır. Sezon açıldığında musluğu açıp doğrudan su içmek, arıtma cihazının tankındaki suyu kullanmak ya da uzun süre ısınmış bir depodan duş almak alışkanlık olabilir. Bu yazıda neden dikkat gerektiğini ve evi kapatırken, açarken hangi sırayla ne yapılacağını anlatıyoruz.

Hareketsiz suda ne olur?

ABD Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) az kullanılan ya da hiç kullanılmayan binalar için hazırladığı kılavuz, sorunu şöyle özetler: su borularda beklerken içindeki dezenfektan (klor) azalır, sıcak su soğur; bu koşullar Legionella gibi istenmeyen mikropların üremesine uygun hâle gelir. Su kimyasındaki değişim ayrıca korozyonu ve tesisattan kurşun dahil metallerin suya geçmesini artırabilir.

Arıtma cihazı da bu tablonun bir parçasıdır. Tanklı bir ters ozmoz cihazında birkaç litre su tankta, bir miktar da filtre kaplarında bekler. Cihazın kendisi, önündeki şebeke ya da kuyu suyunun kalitesine ve ne kadar süre kullanılmadığına bağlı olarak mikrop üremesi için bir ortam olabilir. EPA kılavuzu da binadaki musluk tipi filtrelerin ve arıtma sistemlerinin bakımının yapılmasını ve üretici talimatlarına uyulmasını önerir.

Güneş enerjili su ısıtıcıları ve Legionella

Kıyıdaki yazlıkların çoğunda sıcak su, çatıdaki güneş enerjili ısıtıcıdan gelir. Birleşik Krallık İş Sağlığı ve Güvenliği İdaresi'ne (HSE) göre Legionella bakterisi 20–45 °C arasında çoğalır, 20 °C'nin altında uyur, 60 °C'nin üzerinde yaşayamaz. Bu yüzden sıcak suyun depoda 60 °C ve üzerinde tutulması, musluklara en az 50 °C ulaşması, soğuk suyun ise 20 °C'nin altında kalması önerilir. Seyrek kullanılan musluk ve duşların en az haftada bir akıtılması da HSE'nin tavsiyeleri arasındadır.

Aylarca kullanılmayan bir yazlıkta ne sıcak su 60 °C'de tutulur ne de musluklar her hafta açılır. ABD Hastalık Kontrol Merkezleri'ne (CDC) göre Legionella'ya bağlı hastalık, bakteri içeren küçük su damlacıklarının solunmasıyla bulaşır; içme suyunun yanlışlıkla soluk yoluna kaçması daha seyrek bir yoldur. Yani sezonun ilk duşu, ilk bardak sudan daha fazla dikkat ister.

Evi kapatırken

1. Arıtma cihazının giriş vanasını kapatın. Cihaz genellikle soğuk su hattına bir ara musluk ya da vana ile bağlanır.
2. Tankı boşaltın. Arıtma musluğunu açın, akış kesilene kadar bekleyin.
3. Elektrikli parçaların fişini çekin. Pompalı cihaz ya da UV ünitesi varsa.
4. Evin ana vanasını kapatmayı düşünün. Uzun yokluklarda kaçak ve su baskını riskini azaltır. Kışın don riski olan yayla evlerinde tesisatın ve güneş enerjili sistemin boşaltılması, üreticinin talimatına göre yapılmalıdır.
5. Filtre tarihini not edin. Son değişim tarihini bilmek, dönüşte karar vermeyi kolaylaştırır. Filtre hatırlatıcı takvimi telefonunuza ekleyebilir.

Sezonu açarken

1. Önce evin tesisatını akıtın. EPA, önce soğuk suyun, sonra sıcak suyun akıtılmasını önerir. Her musluğu, suyun rengi ve kokusu normale dönene kadar açık tutun. Musluk uçlarındaki perlatörleri (süzgeçleri) sökün ve temizleyin.
2. Çatı deposunu kontrol edin. Dipte tortu, yüzeyde film ya da koku varsa depo temizlenmeden içme suyu olarak kullanılmamalıdır. Su deposu bakımı yazımızdaki adımlar müstakil evdeki depo için de geçerlidir.
3. Güneş enerjili ısıtıcıdaki suyu yenileyin. İlk sıcak suyu duşta değil, lavabodan akıtarak boşaltın; akıtırken buhara yüzünüzü yaklaştırmayın. Sonra suyun ısınmasını bekleyin.
4. Arıtma cihazını devreye alın. Giriş vanasını açın, tankın dolmasını bekleyin, ilk dolan tankı içmeden boşaltın. Bunu bir kez daha tekrarlamak iyi bir alışkanlıktır.
5. Filtre ve dezenfeksiyon kararını verin. Birçok üretici, cihaz uzun süre kullanılmadığında filtrelerin değiştirilmesini ve sistemin dezenfekte edilmesini önerir; süre sınırı modelden modele değişir. Kullanım kılavuzunuza bakın. Kılavuzu yoksa ya da cihaz bir mevsimden uzun süre kapalı kaldıysa bu işlemi servise yaptırın; dezenfektanın yanlış dozu hem membrana hem size zarar verebilir.
6. Tat ve koku testi yapın. Arıtılmış suda koku, bayat tat ya da bulanıklık varsa içmeyin ve servis çağırın. Arıza rehberimizde belirtilere göre olası nedenleri anlattık.

Sezon ortasında kısa yokluklar

Birkaç günlük yokluklarda cihazı kapatmak gerekmez. Dönüşte tanktaki ilk suyu boşaltıp yenisini beklemek çoğu durumda yeterlidir. Birkaç haftalık yokluklarda ise giriş vanasını kapatmak ve dönüşte tankı bir kez boşaltmak iyi bir alışkanlıktır.

Hizmet bölgemizdeki sayfiyeler

Hatay'da Arsuz, Samandağ ve Belen; Mersin'de Erdemli ve Silifke kıyısı; Adana'da Karataş ve Yumurtalık sahili bu yazının en çok ilgilendirdiği yerler. Sezon açılışında filtre değişimi ve cihaz kontrolü için randevu isteyebilirsiniz; gideceğiniz tarihi not kısmına yazarsanız o haftaya göre planlarız.