Kuyu ve kaynak suyu arıtma — Dörtyol, Arsuz ve Belen'deki evler için rehber

Dörtyol'un narenciye bahçelerindeki evlerde, Arsuz'un köylerinde ve Belen'in yaylalarında kuyu ya da kaynak suyu hâlâ günlük hayatın bir parçası. Bu sular çoğu zaman berrak, soğuk ve lezzetlidir. Ancak şebeke suyundan önemli bir farkları var: düzenli olarak test eden bir kurum yoktur. Sorumluluk tamamen evin sahibindedir.

Neden önce analiz?

ABD Çevre Koruma Ajansı özel kuyu sahiplerine suyun düzenli olarak test ettirilmesini önerir; çünkü kuyu suyundaki en önemli riskler gözle, tatla ya da kokuyla anlaşılamaz. Analiz yaptırmadan kurulan bir sistem ya gereksiz pahalıdır ya da asıl riski kaçırır.

Hangi analizler yaptırılmalı

Akredite bir laboratuvarda, en az şu başlıklarda analiz yaptırmak iyi bir başlangıçtır:

Kuyunuzun yakınında sanayi, akaryakıt, atık alanı ya da yoğun ilaçlama yapılan bir alan varsa laboratuvara bunu belirtin; ek parametreler önerebilirler.

Bakteri riski: Kaynak suyunun görünmeyen tarafı

Berrak ve soğuk kaynak suyu mikrobiyolojik olarak temiz olmayabilir. Özellikle şu durumlarda risk artar:

• Şiddetli yağış ya da kar erimesinden sonra yüzey suyunun kaynağa karışması.
• Kuyunun ağzının kapalı olmaması ya da çevresine yağış suyunun dolması.
• Yakında fosseptik, ahır ya da hayvan otlatma alanı bulunması.

Bu yüzden tek bir analiz her zaman yeterli olmayabilir. Kurak ve yağışlı dönemde yapılan iki analiz, suyun davranışını daha iyi gösterir. Analiz raporundaki satırların ne anlattığını ve yönetmelikteki sınır değerleri su analizi raporu yazımızda açıkladık.

Nitrat: Ovalardaki gizli konu

Dünya genelinde yoğun gübre kullanılan ova bölgelerindeki sığ kuyular, nitrat açısından izlenmesi gereken kaynaklar arasında sayılır. Dünya Sağlık Örgütü nitrat için kılavuz değeri, özellikle bebeklerde görülebilen methemoglobinemi riskini dikkate alarak belirler.

Bilmeniz gereken üç şey:

1. Haşlamak nitratı gidermez. Aksine su buharlaştıkça nitrat konsantrasyonu artar.
2. Aktif karbon nitratı tutmaz.
3. Ters ozmoz nitratı azaltmada etkili ev tipi yöntemlerden biridir.

Dörtyol'da ya da narenciye bahçelerinin yakınında kuyu suyu kullanıyorsanız, nitrat analizi listenizin başında olmalı.

Doğru arıtma sıralaması

Kuyu ve kaynak suyu için tipik bir sistemin aşamaları gerçekten bir sıra izler, çünkü her aşama bir sonrakini korur:

1. Kaba ve ince sediment filtresi. Kum, çamur ve bulanıklığı alır. Bulanık suda UV ışığı mikroorganizmalara ulaşamaz.
2. Aktif karbon. Koku, tat ve bazı organik bileşikler için; ayrıca membranı korur.
3. Ters ozmoz. Nitrat, sertlik ve çözünmüş maddeler için. Analiz gerektirmiyorsa atlanabilir.
4. UV ünitesi. Bakteri ve virüsler için son güvence. En son aşamada, musluğa en yakın noktada olmalıdır.

Demir ve mangan yüksekse, bu listenin başına ayrıca oksidasyon ya da özel filtre aşaması eklenmesi gerekebilir. Renk ve leke belirtilerini paslı su yazımızda anlattık.

UV seçerken dikkat edilecekler

• Dezenfeksiyon için test edilmiş model. NSF/ANSI 55 standardının A sınıfı, dezenfeksiyon amaçlı UV sistemleri için referanstır.
• Akış kapasitesi. UV ünitesinin kapasitesi evin kullandığı en yüksek akıştan düşük olmamalıdır; aksi hâlde su yeterli süre ışık almadan geçer.
• Lamba değişimi. Işık görünse bile gücü zamanla azalır. Genellikle yılda bir değiştirilir.
• Kuvars kılıf temizliği. Kireç ve tortu kılıfı kaplarsa ışık suya ulaşmaz.

Yazlık ve yayla evleri için

Arsuz ve Belen'de aylarca kullanılmayan sistemlerde sezon açılışında şunları yapın: ön filtreleri değiştirin, tankı boşaltın, UV lambasını kontrol edin ve mümkünse sistemi dezenfekte ettirin. İlk birkaç tank dolumunu içme dışında kullanın. Adım adım liste yazlık evde arıtma cihazı yazımızda.

Bölgenize özel bilgiler için Dörtyol, Arsuz ve Belen sayfalarına, sistem kurulumu için kuyu suyu arıtma hizmetine göz atabilirsiniz.